Sigarayı yasakladık!
Uluslararası ticari gemilerde kaptanlık yapan bir arkadaşımla görüştük dün. “Türkiye’de sigara yasağı başlamış, işyerinde, vapurda falan yasakmış, doğru mu?” diye sordu. Doğrudur, dedim. “Ben boğazdan geçerken güvertede sigaramı içip Üsküdar sahiline özlemle el sallıyorum, suç mu işlemiş oluyorum?” diye sorup devam etti, “gemi benim işyerim, Türkiye vatandaşıyım, işyerimde sigara içiyorum diye polisin gemiye tırmanıp bana para cezası kesmeye çalıştığını düşünmek istiyorum abi ben” falan dedi. Dayakladım gönderdim.
Ama kafam da karışmadı değil…
Ofiste sigara içiyorum, diğer çalışanlar da içiyor dersem kendimi ihbar etmiş olur muyum? Sonra polis amcalar bana kızar mı? Hayır canım ne münasebet, sigara falan içtiğim yok benim. Sevmem de zaten. Ofiste yasakladım sigara içmeyi, kocaman uyarı afişleri astım duvara, hani şu çirkin mi çirkin, altına “bu afişi asmayanları da ayrıca cezalandıracağız” diye not düşülmüş olanlardan.
19 Mayıs’tan beri çevreme bakıyorum, sigara yasağı diye bir şeyin olduğuna kendimi inandırmaya çalışıyorum. Gemilerde, vapurlarda falan yasak deniyor. Hakkını vermek lazım, boğaz vapurlarının arka güvertesinde aykırı olmaya çalışan birkaç tip haricinde pek içen yok. Ama yolcuların tek sıra halinde dizildiği yan taraflarda püfür püfür devam ediyor sigara içme eylemi, aralarına karışmak istiyorum.
Yalova’ya giden feribotların yasak dinlemeyen uluslararası sularda seyahat ettiğini düşünmeye başladım. Orada ortam her zamanki gibi. Arabanızı park edin, üst kata çıkın, çayınızı alıp sigaranızı yakın. Yaklaşan İDO görevlisini gördüğünüzde okulda gizli gizli sigara içerken öğretmenlerinizden birinin yaklaştığını gördüğünüzde içinize dolan o garip his sizi yine ziyaret edecek. Birkaç saniye tabi ki. Görevlinin de bir köşede sigarasını yaktığını gördüğünüzde devletinizin ne kadar uygulanabilir kanunlar koyduğunu ve halkın bu kanunlara ne kadar saygılı davrandığını düşünerek manzaranın seyrine dalabilirsiniz.
Arabada şoförün de, diğer yolcuların da sigara içmesi yasak değil mi? Neden kimse bir şey demiyor peki?
Ben bu işi merak ediyorum. Kimsenin uymayacağını bile bile bir kural koyan yönetim, otoritesinin sarsılacağını ve gülünç duruma düşeceğini baştan kabul etmiş demektir. Sigara konusunda olan da bu.
Yasak başladığından beri ne otobüs duraklarında, ne tramvay duraklarında, ne tren istasyonlarında sigara içenlerin azaldığını görmedim ben. Yerlerdeki izmarit sayısında bir eksilme olmadı. Kim takip ediyor bu kuralı? İşyerimde sigara içtiğimi kim nasıl takip edip anlayacak? Çatkapı içeri girip “kıpırdama, sigara içiyorsun, gördüm, susma hakkın var!” diye üstüme mi çullanacaklar? Veya “merhaba, sigara içip içmediğinizi anlamaya geldik, havayı koklayıp küllüklerinizi kontrol edeceğiz ve eğer içtiyseniz ceza vereceğiz” mi diyecekler?
Bu işin yürütmesini kim yapıyor? Bugüne kadar kimlere ceza kesildi? Cezayı kimler kesti? Restoranlarda içmek şimdilik serbest. Peki alışveriş merkezlerinin içinde faaliyet gösteren restoranlarda neden yasak? Haksız rekabet değil mi bu? Ben herhangi bir Starbucks’ta sigara içebiliyorsam Kanyon’daki Starbucks’ta neden içemiyorum? İçemiyorum diye oraya gitmiyorum, adam müşteri kaybetmiş oluyor. Kanyon’daki Starbucks’un yöneticisinin başı kel mi? Sigara düşmanları kızacaklar şimdi, “onun senin gibi pis müşteriye ihtiyacı yok” diyecekler, hayır canım benim ticari işletme müşterisinin yediğine içtiğine değil, kazandırdığına bakar.
Adamın biri lokantada oturup sigarasını içse, içmemesini söyleyen garsona “hadi len!” diyip izmariti yere atıp çıksa, 5 dakika sonra ceza kesmeye yetkili gizemli şahsiyet gelip yerdeki izmariti görse ve lokanta sahibinin burnuna 5.000 YTL cezayı dayamaya çalışsa neler olacak? “Abi valla içti kaçtı şerefsiz” mi denecek? Peki lokantalar bunu bir kural haline getirse, sigara içmeye izin verip “içti kaçtı” numarasına yatsalar ne olacak?
Bu cezayı kim kesecek gerçekten? O kişinin bu cezayı kesmeye yetkili olduğunu nereden bileceğiz? Bir makbuz falan verecek mi? Makbuzda ne yazacak? Yarın adamın biri kafasına göre bir makbuz basıp otobüs duraklarında sigara içenlerden 65 YTL toplamaya başlasa kim nerden bilecek bu kişinin o kişi olmadığını?
Ayrıca holdinglerin, büyük şirketlerin önü arkası çöplüğe döndü. Adamlar yangın merdivenlerini sigara merdiveni olarak kullanıp izmaritleri de caddelere, otoparklara savurmaya başladılar. Atatürk Havalimanı’nda yolcuların, pilotların, kabin görevlilerinin dışarıdaki demirlere çöküp sigara kardeşliği dayanışması içinde sigara içmelerini seyretmek komik. (Kural koyanlara sesleniyorum; içerdeki cafeler falan size acaip küfrediyorlar, bilginiz olsun.)
Bir kanunu nasıl yürüteceğini planlamadan paldır küldür yürürlüğe koyacak kadar yönetim bilincinden uzak yöneticilerle bu iş bu kadar olur.
kusursuzbuz Ağustos 14th, 2008 tarihinde demis ki;
forza winston light diyorum
saygılar…