Alibaba.com engellenir mi?
1999 yılında Çin’de kurulan Alibaba.com, 25 milyar dolarlık marka değeriyle dünyanın en büyük B2B portalı. Bünyesinde 4.400 personel çalışan ve 200 ülkeden 27 milyondan fazla üyeyi internet ortamında bir araya getiren site, Kasım 2007′de halka arz edildi ve piyasa değeri 25,7 milyar dolara ulaştı. Siteye üye olmak için ödenen en düşük bedelin 600 dolar olduğu göz önüne alınırsa, 30 dolarlık programa para vermeye üşenip cracklemeye çalışan milletim arasından çıkan yüzlerce işadamının bu bedeli neden gözünü kırpmadan ödediğini anlayabilirsiniz. Türkiye’den yüzlerce ithalatçı ve ihracatçı bu sitede ticaret yapıyor. Üstelik Türk ihracatına destek vermek isteyen Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından katılımcılara %50 devlet desteği sağlanıyor.
Ve geçtiğimiz hafta, hiçbir açıklamaya gerek duyulmadan bu siteye erişim engellendi. İhracatçılar şaşırdılar, sinirlendiler. Hiçbir yerden haber gelmediği için kulislerde bu sitede de Atatürk’le ilgili bir tartışma çıkmış olabileceğinden, Çin ürünlerine kota koymanın internet versiyonu olduğunu düşünmeye kadar çeşitli tartışmalar ortaya atıldı. Ancak bir hafta boyunca yapılan araştırmaların sonucunda engelin nedeni belli oldu.
Peki neden engellendi alibaba.com?
Siteye erişimin engellenmesi, kepçe üreticisi ve satıcısı bir Türk firmasının aynı sektördeki bir başka Türk firmasına dava açmasından kaynaklanıyor. 2006 tarihli bu davada, davacı Güven Kepçe Makine Ltd. Şti, davalı Kocataş Transport Ltd. Şti’ne patentli ve tescilli ürün resimlerinin davalı şirketin web sitesinde izinsiz kullanımından dolayı dava açar. Davacı şirket, söz konusu web sitesinin kapatılmasını isterken, davalı şirket, dava konusu resimlerin kaldırıldığını savunur. Davanın son aşamasında davacı şirket, kaldırılan resimlerin alibaba.com sitesinde de bulunduğunu iddia ederek, mahkemeden bu resimlerin kaldırılmasını da talep ediyor. Mahkeme ise, “2003-125 tescil numaralı ürünlere ait resimlerin yayınlanmasının engellenmesini, bu mümkün değilse sitenin durdurulmasına ilişkin nöbetçi icra müdürlüğüne yetki verilmesine” ilişkin karar veriyor.[kaynak: turk.internet.com]
Durum bundan ibaret. Kaş yaparken göz çıkaran yüce mahkememiz, bir firmanın resimlerini yayından kaldırmaya çalışırken Türk ihracat ve ithalatçısına ne kadar büyük bir darve vurduğunun farkında değil tabi. Hiçbir zaman da olamazlar, çünkü onlar internetin nasıl bir şey olduğunu torunlarının bilgisayarında, torunların yaptıklarına bakarak anlamaya çalışıyorlar. Eğer öyle olmasalardı, 27 milyon nüfuslu alibaba.com’un uluslararası ticaret yapan kullanıcı profiliyle 60 milyon nüfuslu facebook.com’un birbirini pokelemeye çalışan kullanıcı profilinin birbirinden çok farklı olduğunu da görürlerdi.
Müşterilerine bu site üzerinden ulaşan binlerce Türk ihracatçısı bir haftadan beri ürünlerini, fiyatlarını, siparişlerini, stoklarını, kısacası bilgilerini güncelleyemiyor, gelen taleplere yanıt veremiyor. İşin ironik yanı, üyeliğin 600 dolardan başladığı sitede Türk ihracatına destek vermek isteyen Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından katılımcılara %50 devlet desteği sağlanıyor. Devlet bir cebinden çıkardığını diğer cebine sokup, oradan da yere atmış oluyor. Hatada ısrar edilirse, bu sitenin engellenmesinin Türk ihracatına vereceği zarar yüzlerce milyon doları bulacak.
Bu tür mahkeme kararlarının Türkiye ekonomisine verdiği zarar elbette bununla sınırlı değil. Türkiye’nin genç ve aktif internet kullanıcısını keşfeden yabancı yatırımcılar, bu tip site engelleme kararlarından çekinerek pazara girmekten vazgeçiyor. Değeri milyarlarca doları bulan internet şirketlerinin sitelerini sudan bahanelerle engellemek, Türkiye ekonomisine katılacak olan milyarlarca doların kaybedilmesine ve Türkiye’nin aktif genç girişimcisinin bunalmasına sebep oluyor. Bu sitelere erişimi engelleyenler iş yaptıklarını sanarken erişimi engellenen sitelerin sahipleri ve üyeleri bir yandan üzülüyor, bir yandan gülüyorlar halimize. “Ülkeyi pazarlamakla mükellef” yöneticiler özel jetlerle yurtdışı seyahatlerine çıkıp gittikleri ülkelerin işadamlarına Türkiye’de yatırım yapmalarını tavsiye ederken, geleceğin en önemli ticaret alanı olan interneti engelleyerek, o yatırımcıların önünü kestiklerini anlayamıyorlar mı?
Türkiye’den YouTube’a erişimin de engellendiğini bilen Alibaba.com’un konuyla ilgili açıklamasında Türk hükümetinin yeni yasaklarından biri olan site yayınlarını engellemenin garipliği vurgulanarak, “ülkenizin yerel politikaları bizi gerçekten şaşırttı” deniliyor. Zamanında dünyayı kahramanlıklarıyla şaşırtan bir ülke yönetiminin bugün saçmalıklarıyla şaşırtması adamlarda nasıl bir etki bırakmıştır kimbilir!
Bu arada, Alibaba.com?da üyeliği bulunan veya bir şekilde bu siteyle ticaret yapan tüm ithalat/ihracatçılar, davaya müdahil olarak karara itiraz etme hakkına sahipler. Hatta yıllarca uğraşmayı gözü alan firmalar, zararlarının tazmin edilmesi için tazminat davası açabilirler. Ancak site engellemek için birkaç dakikada karar verebilen mahkemelerimizin, zararınızı tazmin etmek için açacağınız davayla ilgilenmeleri birkaç dakikadan daha uzun sürebilir. Olsun, bizde adettir toruna dava miras bırakmak, siz de şirketinizle beraber birkaç tazminat davası bırakırsınız torunlarınıza. Aile şirketi böyle olur.
Son Yorumlar