Hey gidi Koca Yusuf

Güreş, Balkanlar’da yaşayanlar için ekmek ve su gibi bir şeydir, bir hayat meselesidir. Yedisinden yetmişine herkes güreşle yatar güreşle kalkar. Kahvelerde konuşulan tek konu güreştir, o zamanki pehlivanların sözü imamdan, muhtardan daha çok dinlenir.

İki aile bir araya gelince üç beş yaşındaki kızancıkları ortaya salar, kazanana en fiyakalısından bir afferin çekerler. Paytak adımlarla babalarının paçasına sarılanlar sabahın kör karanlığında güreş izlemeye gider, güreşler uzayıp hevesleri kaçınca akranlarıyla boğuşmaya başlarlar. Evet Rumlar, Bulgarlar da güreşe tutkundur ama Türkler, gayrimüslim tebaanın kurallarından anlamaz, grekoromene alışamazlar. Paçalara dalmalı, künde atıp, el enseyle bastırmalıdırlar. Rakibin göbeği yıldızları görse yeterlidir; sayıyla, puanla işleri olmaz.

Bu coğrafyada herkesi güreşin ateşi sarmıştır, yolda karşılaşanlar selam vermezden evvel el ense çekip hatır sorarlar. Balkanlarda güreş tertip etmek için bahane bulmaktan kolay bir şey yoktur. Düğünü, derneği, misafiri mazeret gösterir, küçük ortadan başa kadar yağ kazanının başına sıralanırlar. Babalar, çocuklarının Kırkpınar’da başpehlivanlığı kazanacağı günün hayallerini kurar, yoklukta bile kızancağızlarını yağlı, ballı böreklerle beslerler.

Deliormanlı Yusuf da böyle bir babanın oğludur, güreşe güleş, pehlivana pelvan denilen bir yerde, Bulgaristan’ın Şumnu Kasabası’na bağlı Karalar Köyü’nde doğar. Balkan Türküdür, o da akranları gibi güreş aşkıyla büyür. Babası İsmail Pehlivan da çayırların kokusunu almış yiğit bir adamdır, oğlunun ilk hocası olur, Kırkpınar’a uzanan hikayenin temellerini Karalar Köyü’nün çimlerinde atmaya başlar. Yusuf iyi yer, uykusuna dikkat eder, idmanlarını aksatmaz. Mevzubahis güreş olunca sabah namazından sonra yatmaz, gün ışıyana kadar antrenman yapar. Kütük taşır, mekik çeker, kendisini şınava verir. Daha küçük yaşlarda ortalığın tozunu atmaya başlar. Babasını da zorlamaya başlayınca, Nasuhçulu Kel İsmail Pehlivan’ın yanına çırak olur, yeni yeni oyunlar öğrenir, güreş kaidelerini hizalar. Çocukluktan gençliğe geçerken vücudu da oturmaya başlar, omuzları genişler, göğsü kalkanlara benzer. Yaşı daha askerlik çağına gelmemiştir ama onca tecrübeli ustaya taş çıkartır, hepsinin takdirini kazanır.

Derken, Balkanlar’da bir hareketliliktir başlar. Ruslar, Bulgarları kışkırtır, Rumlara mavi boncuk dağıtır. Kavmiyetçilik yaparak Osmanlı’yı boş yere uğraştırırlar. Komitacılar yıllarca birlikte yaşadığı Müslüman ahaliye görülmedik zulüm yapmaya başlayınca Yusuf da silahını kaptığı gibi dağlara tırmanır bölücü avlamaya başlar. Huzurun olmadığı yerde kimsenin yüzü gülmez, insanın içinden bir şeyler yapası gelmez. Ortalık sakinleşince halk tekrar eski günlerini yaşamaya başlar, ortalık şenlenir. Çimler zümrüt yeşili kesilir, zeytinyağına bulanırlar…

Yusuf da dağdaki mesaisini tamamlayınca tekrar çayırlardaki yerini alır. Ama artık hiçbir şey eskisi gibi değildir. Babası aklını kaçırmıştır, hocası Kel İsmail Pehlivan’dan haber alınamaz. Böyle sıkıntılı günler geçiren Yusuf için artık Kırkpınar günleri gelip çatmıştır. İlk senelerinde büyük ortada ve başaltında güreşir, er meydanının tozunu atar. Şumnulu Yusuf’u tanımayanlar bu delikanlının güreşini görünce istikbalinin parlak olduğunu anlarlar. Yusuf’un güreşleri kısa sürer, rakipleri ne olduğunu anlamadan gökyüzünü seyretmeye başlarlar. Kırkpınar’da o zamanlar Gaddar lakaplı Kel Aliço’nun sözü geçer ki, kendisi yıllardır başpehlivandır, unvanını kimseye bırakmaz. Hatta finallerde karşına rakip çıkmadığı için defalarca güreşmeden şampiyon olur. Bu durum en çok kenarda oturup güreşleri izleyen Kırkpınar sevdalılarını üzer. Yıllar vardır ki ağız tadıyla kıran kırana bir güreş izleyememiş, finalin çekişmesini yaşayamamışlardır.

Kırkpınar fanatikleri Yusuf’tan ümitlidir, Aliço’yu yense yense Yusuf yener diye konuşmaya başlarlar. Aliço Yusuf’un güreş stiline dikkat edince tehlikeyi erkenden sezer ve bu kızanı yanına çırak almaya çalışır. Böylelikle Yusuf’un kendisini yenme ihtimalini ortadan kaldırmayı düşünür fakat Yusuf, Aliço’yu en çok zorlayan isimlerden Pomak Osman’a tabi olur, çalışmalarına onunla devam eder. Sonunda beklenen gün gelir ve Yusuf’la Aliço başpehlivanlık için el bağlarlar.

Biri Sultan Abdülaziz Han’ın başpehlivanıdır, öbürü ise güreşseverlerin yeni umududur. Kıyasıya bir güreş başlar aralarında. Aliço alttan girer, Yusuf üstten çıkar ama galibiyeti kazandıracak oyunların hiçbiri olmaz. Kırkpınar meraklıları yıllardır böyle güreş izlememişlerdir o yüzden keyiflerine diyecek söz olmaz. Ama er meydanında durum değişiktir, iki pehlivan da burunlarından solur, kimse kimseye üstünlük kuramaz. Birkaç saat geride kalmıştır ama henüz kimsenin göbeği yıldızları görmemiştir. İşler uzayınca hakem heyeti güreşin berabere bitmesini arzular. Teklif Aliço’ya iletilince kel kafası sinirden kırmızıya keser, “A be siz ne sülersiniz! Burası er meydanı değil midir, Ali ile Selim bu meydanda güleşerek ülmemiş midir. Bu güleş berabere bitmez. İsteyen gitsin evine” diye kızmaya başlar. En sonunda hakemler akşam namazı vaktinin çıkmak üzere olduğunu söyleyince güreşi yarıda bırakırlar. Namazdan sonra çıralar yanar, güreş tekrar başlar. Finalin ikinci bölümü de oldukça uzun sürer, Aliço’da yorgunluk alametleri baş göstermiştir, Yusuf ise güreşe daha yeni başlıyor gibidir. Künde atar, el ense çeker, kurt kapanına girer rakibini sindirmeye başlar. Aliço’yu tam yere vuracaktır ki, yılların efsanesinin bir çocuğa yenilmesine gönlü razı olmaz, “Ustam ben pes ettim” diyerek güreşi bırakır, başpehlivanlığı Aliço’ya teslim eder. Gaddar Aliço şaşkındır, ama çabucak toparlanır. “Be tam yenecekken nereye gidersin, büle şey mi olur” diye çıkışmaya başlar lakin anlayacağını anlamıştır. Yusuf “ustam sen beni yenecektin” diyerek meydanı hızlı adımlarla terk eder.

Aliço’nun morali bozulur, keyfi kaçar. Cazgır tam “Yusuf pelvan pes ettiği için bu yılın paşpelvanı Kel Ali…” diye galibi açıklayacaktır ki, Aliço’nun “Yusuf’u çağırın bana” diye bağırdığı duyulur. Ortam gerilmeye başlamıştır. Aliço’nun sağı solu belli olmaz, kızdıysa karşısında kimse duramaz.  Yusuf çekine çekine büyük ustanın yanına gelir. Aliço, Yusuf’un bileğini kavrar ve “Yusuf’un gönlü, Aliço’nun sırtını yere getirerek yenmeye el vermediği için pes etmiştir. İstese beni yenerdi. Artık meydanı gençlere bırakmanın vakti gelmiştir. Bu yılın başpehlivanı Yusuf’tur!” diyerek meydanlardan çekilir. Altı saat süren güreşin sonunda bir devir kapanmış, yeni bir dönem başlamıştır. Meydanların sultanı Aliço, Kırkpınar’a böyle veda eder, Yusuf ilk başpehlivanlığını bu şekilde kazanır.

-Devamı gelecek-

12 Yorum

Simdi de sizi dinliyoruz

Username (required) :
Email (required) :
Web Site :
Yorum :