Tüm Dünya bu sefer de Çin Katliamı’nı konuşuyor. Dünya üzerinde ne yazık ki katliamlar hiç bitmiyor, ama zaten Çin’in bu konudaki daha önce yaptığı katliamları da gayet iyi biliyoruz.

Çin Katliamı’nın konuşulduğu şu günlerde, aklımıza Çin’in internetteki tavrının nasıl olduğunu araştırmak geldi ve bu araştırmayı yapınca Çin’de internetle ilgili olarak çok ciddi sansürleme çalışmaları olduğunu gördük. Çin’deki baskılar kolay kolay duracak gibi değil. Çin’de yaklaşık 30.000 internet polisi bulunduğu söyleniyor…

Bu kişiler hükümete bağlı olarak çalışıyor ve ülke çıkışı web sayfalarını denetliyor. Filtreleme teknolojilerini en yoğun şekilde kullandıkları için çok da fazla yorulmuyorlar. Daha önce Yahoo ve Google Çin’le olan anlaşmaları gereği ülkedeki tabulara uyacaklarına ve bazı kavramları bloke edeceklerine söz vermişti. “Para için herşeyi yaparım” mantalitesinde olaya yaklaşan son kurum ise Microsoft oldu. MSN Çin 2005 Mayıs’ında kullanıma açıldı ancak bizdekine çok benzemiyor. Öyle, görüşlerinizi özgürce paylaşabileceğiniz bir platform falan beklemeyin.

Çin’e sunulan yazım paketinden “özgürlük” ve “demokrasi” kelimeleri özenle çıkarılmış. MSN’in Çin versiyonunda birçok kelime ve tanım kullanılamaz durumda. İnsan Hakları, Tibet, Dalai, Lama terorizm, katliam, tiananmen, Falun Gong, kapitalizm, sosyalizm ve gösteri kelimeleri bunlardan birkaçı.

Bunları kullandığınızda, ekrana hemen uyarı mesajı geliyor, sonra ise ekran tamamen karanlığa bürünüyor. Şimdiye kadar 54 kişinin hapse atıldığı söyleniyor, bu yasağa uymadığı için.

Microsoft’un devlet destekli Şangay Yatırım şirketiyle ortak yürüttüğü bu çalışmada, 100 milyon internet kullanıcısının etkisi çok büyük. Çünkü bu rakam en çok internet kullanıcısı açısından Çin’i Amerika’dan sonra ikinci sıraya getiriyor. Hal böyle olunca da, Microsoft Çin ne derse yapıyor. Yasalara seve seve uyuyor. Çin Hükümeti de ticaret ve eğitim alanlarıyla sınırlı olduğu sürece internet kullanımına son derece destek veriyor. Bill Gates’in Çin liderlerine övgüler yağdırmasının altında ise tabii ki ekonomik kaygılar yatıyor.

Türkiye’deki duruma bakınca, tam bir başıboşluk hakim. Tabii ki, internet polisleri devreye girsin, herşey yasaklansın, kimse nefes alamasın vb. cümleler kurmak akla da ters, mantığa da ters. Ama şimdiki kadar özgürlük de biraz fazla sanki. Çünkü; birçok çete faaliyetlerini internet üzerinden sürdürüyor. Elini kolunu sallaya sallaya faaliyetlerini sürdürüyor. Vergi kaçırma derseniz diz boyu. İletişimdeki sınırsızlık nedeniyle, abuk subuk binlerce olay meydana geliyor. Hal böyle olunca da, internet denilince akla hep yanlış işler geliyor. Çünkü; denetimsizliğin ve düzensizliğin olduğu yerde bu tarz fiillerin işlenmesi de kaçınılmaz bir hal alıyor.

Yasadışı ilan edilen örgütler yazılı basında bulamadıkları özgürlük ortamını internette sürdürebiliyorlar. Aynı şekilde internet üzerinden gerçekleştirilen ticari faaliyetlerle ilgili de denetime ihtiyaç duyulmuyor. Çocuk pornosu başta olmak üzere rezilliğin binbir türlüsü internet ortamında gerçekleşiyor…

Internette denetimsizlik ve internet hukukunun henüz sağlam zeminlere oturmamış olması nedeniyle, sanal alem üçkağıtçının da, dolandırıcının da ana memleketi olarak faaliyetini sürdürmeye devam ediyor.

Ne Çin gibi sıkı yönetim ve denetimler nedeniyle insanların özgürlüğü kısıtlansın, ne de bizim ülkemiz gibi başıboşluk hakim olsun. Ülkemizdeki kurallar ve kanunlar neyse, aynı şekilde internette de uygulansın. Yoksa; internet dolandırıcılıklarına sadece seyirci olur, bu fiili gerçekleştirenler ise hayatını kendince mutlu şekilde devam ettiren kişiler olarak yaşamaya devam ederler.

Not: Çin Devletinde internet ile ilgili yasaklara ilişkin bilgiler, Aslı Tunç adlı yazarın Microsoft’tan Çin’e Sansür Desteği isimli yazısından alınmıştır. Kendisine teşekkür ediyoruz.

Urumçi’de yaşıyormuş Türkiye’ye gelene kadar. Urumçi dediği yer, Doğu Türkistan’ın başkenti. Varlığından haberdar mısınız Doğu Türkistan’ın?

Uygurların “kardeş” diye hitap ettiği Türkiye Türkleri, bugün Doğu Türkistan’a Şincan diyorlar. Bu da orayı ne kadar umursadığımızın, yaşanan katliama nasıl seyirci kaldığımızın en önemli ispatıdır.

Doğu Türkistan, Çin tarafından işgal edildikten sonra ismi Xin Jiang (Uzak Sınır) olarak değiştirildi. Merkeze olan uzaklığından dolayı işgalin ardından Çin tarafından bu isme layık görülen Doğu Türkistan’a, bugün hepimiz Şincan (Xin Jiang) Uygur Özerk Bölgesi diyoruz, Çinlilerin ağzından konuşarak. Yani diyoruz ki, “Doğu Türkistan ne, Uygur kim, oralar Çin toprağı, mavi bayrak mı olurmuş?”

Evini yurdunu bırakıp Türkiye’ye gelen Emin, gezmeye gelmemişti buraya. Zeytinburnu’nda bir mahalleyi dolduracak kadar kalabalık bir göçün nedeni Doğu Türkistan’dan sıkılıp dünyayı gezmek değildi. Katlediliyorlardı, öldürülüyor, yok yere idam ediliyorlardı.

Ailesi, arkadaşları öldürülmüştü ve tutunacak dalı kalmayınca çareyi Türkiye’ye kaçmakta bulmuştu Emin. Burada bir şeyler yapabilmek, Doğu Türkistan’ın sesini duyurabilmek için çabaladı ama doğuya çoktan kıçını dönmüş olan Türkiye’nin umrunda değildi oralarda olup bitenler. İsa Yusuf Alptekin’in yıllar süren çağrılarına kulak tıkayan bir devlet, Doğu Türkistanlı aşçı Emin’i dinleyecek değildi elbette…

Emin en sonunda Türkiye’den ümidi kesti, Doğu Türkistan’dan da ümidi kesti, “bu dünyada işler parayla yürürmüş hacı,” dedi ve İsveç’e gitti. 1999′da aşçı olarak bir lokantada işe başlayan Emin, şu anda 6 şubeli bir restaurant zincirinin sahibi.

Doğu Türkistan, Kavimler Göçü’ne katılmayan, yerleşik hayata geçen ilk Türk soyu olan Uygurların yurdudur. Yüzyıllar boyunca aynı topraklarda yaşadılar. Çin’in batıya açılan en önemli sınırlarından birinde oldukları için sürekli baskıya maruz kaldılar. Ve tacizler, baskılar en sonunda resmi işgalle sonuçlandı. Doğu Türkistan ismi Xin Jiang olarak, başkent Dihua’nın ismi önce Urumçi, sonra Wurimçi olarak değiştirildi ve yok etme çalışmaları başladı.

Stalin‘in Azeri, Özbek, Tatar, Kırgız Türklerine uyguladığı asimilasyon ve yok etme projelerinin aynısını, yine aynı dönemde Mao da Uygur Türklerine uyguladı. (Bizim kimseye ihtiyacımız yok, o günlerde birbirimizi yok etmekle meşguldük!)

Eğer o günleri yaşamış ailelerle oturup konuşursanız, Çin zulmündeki Uygurlarla Rusya zulmündeki Tatarların yapılan işkenceler ve uygulanan politikalar hakkında hiç farklı konuşmadığına şahit olursunuz.

Bu insanlar çoğalmasınlar diye kürtaja zorlandılar, çocuk sahibi olanlar soğuk hava deposuna kitlenerek, penisinden içeri domuz kılı sokularak, diri diri gömülerek, cinsiyet uzuvlarına kızgın demir sokularak, tırnakları sökülerek cezalandırıldılar.

Esir kamplarında vahşice çalıştırılarak, kamyonların arkasına bağlanıp sürüklenerek, zorla asit içirilerek öldürüldüler, öldürülmeye devam ediyorlar.

Bütün nükleer denemelerini Doğu Türkistan’da gerçekleştiriyor Çin. Orada insanlar sadece bugün ölmüyor, nükleer denemelerin yaydığı hastalıklar yüzünden gelecek nesiller de şimdiden korkunç hastalıklarla tanışıyorlar.

Dünya buna sessiz kaldıkça zulümler artarak devam ediyor. Ancak dünyanın sesi çıkmaz, çıkamaz. O bölgelere gazeteciler gidemez, dış dünya orada olan biteni sadece oradakiler tarafından bilgilendirilen yetkililerden duyabilir ama bu yetkili dediğimiz şahıslar da konuşmaz. Çünkü ne Avrupa’nın ne de Türkiye’nin Çin’e karşı çıkmaya gücü yetmez.

“Olmaz, van münüt! Öldürmeyin lan insanları!” diye Davos’ta caka satılabilir ama Çin’e aynı posta koyulmaz. Adamların nükleer silahları da Çin malı sonuçta, ne zaman patlayacağı belli olmaz. O yüzden istedikleri gibi at koşturabilir, günden güne yok etmeye devam edebilirler oradaki insanları.

Ha, Çin bunları Türklere kıl olduğundan mı yapıyor? Hayır. Çin, kalabalık. Çinliler 500.000 nüfuslu yerlere köy diyorlar. O yüzden mümkün olduğunca azaltmaya çalışıyorlar nüfusu. Dünyada sigara içmeye teşvik kanunun sadece Çin’de olduğunu biliyor muydunuz? Sadece Çin’de, “en az şu kadar sigara içilecek, içmezseniz cezalandırılırsınız,” diye manyakça bir kanun var. Bu kalabalıktan kurtulmanın tek yolu bu kalabalığı yok etmek, başka yolu yok.

Peki neden Schenzen değil de Doğu Türkistan?

Doğu Türkistan, Çin’in batıya açılan kapısı konumunda. İpek Yolu üzerinde, Taklamakan Çölü‘nün yanında, Rusya, Moğolistan, Özbekistan, Kırgızistan ve Tibet‘in komşusu. Diğer Türk toprakları gibi önemli yer altı zenginliklerine sahip. Doğalgaz, petrol, kömür ve uranyum yatakları bol. Çin ve Rusya’nın toprak bütünlüğü açısından elele vermesinin önündeki tek engel.

Çin gibi nüfus yoğunluğunun getirdiği açlık yüzünden kedi-köpek, börtü-böcek yiyen bir ülke, bu madenlere herkesten çok ihtiyaç duyuyor. O nedenle ne pahasına olursa olsun o toprakları ele geçirmek istiyor.

Doğu Türkistan aslında Çin toprağı olmayıp sonradan işgal edildiği için, nüfus çoğunluğu o toprakların asıl sahipleri olan Uygurlarda. Ayrıca Kazak, Mançu, Kırgız, Özbek, Tatar Türkleri, Moğol, Rus nüfusu var. Haliyle Çin de merkeze bağlılık açısından orada bir başka ırkın değil, Çinlilerin olmasını istiyor.

Bakın, bugünlerde ayyuka çıkan şiddet olayları orada yıllardır devam ediyor. Sadece kitle iletişim imkânları çoğaldığı için bu kez dünya halkları durumu fark etti. Uygurların asimilasyonu amacıyla Doğu Türkistan’a yerleştirilen Han Çinlileri, yıllardan beri polis ve asker desteğini arkalarına alarak Uygurları imha ediyorlar. Ordusuna el konmuş, bütün yöneticileri Çin tarafından atanmış bir ulus sessizce yok ediliyor.

1950′lerde 40 milyon Türk’ün, bir milyona yakın Çinli’nin yaşadığı Urumçi’de, bugün 20 milyon Türk, 6 milyon Han Çinlisi varsa, burada ufak tefek anlaşmazlıklardan söz edilemez. 50 yılda milyonlarca Türk yok edildi ve bunu kimsenin ruhu bile duymadı.

Bugün nüfus sıralaması tamamen değişti. Etnik çoğunluk Han Çinlileri, ikinci sırada Uygur Türkleri, üçüncü sırada Hui Çinlileri ve Rus, Moğol, Kazak yoğunluğu kadar Xibe, Tujia, Dongxiang nüfusları yaşıyor Doğu Türkistan’da. Nüfus yoğunluğu yine Müslüman, Moğol Dongxianglar, Çinli Huiler ve Xibe’lerin çoğunluğu Müslüman.

Bugün devam eden patırtılar, Uygurların son çırpınışları sadece. Birkaç yıla kadar orada hiç Uygur kalmayacak, tıpkı Doğu Türkistan isminin daha bugünden unutulduğu gibi Uygur ismi de unutulacak.

İnsanoğlu öyle bir ırk ki, çiftleşmeye bile üşenen pandaların soyunu kurtarmak için tüm teknolojileri seferber eder. Aynı insanoğlu, 40 milyonluk bir insan nüfusunu yok edebilmek için de tüm teknolojileri ve politik, siyasi oyunları da seferber edebiliyor.

Türkiye’de hiç duyulmayacak Uygurların çağrıları.

Öyle ki, Doğu Türkistan’la birlikte Gagavuzlar ve Kırım Tatarlarının da kullandığı mavi renkli Gök Bayrak, Türkiye’de yasaklanabiliyor. (Zamanın başbakanı Mesut Yılmaz’ın emriyle yasaklandı, hala yasak.)

Öyle ki, dünyanın en zengin iş kadınlarından biri olan ve Doğu Türkistan’ın sesini dünyaya duyurmak için çırpınan Rabiye Qadir (Rabia Kadir), Türkiye’ye gelmek için vize alamıyor.

Doğu Türkistan’daki vahşete dur diyelim! Sokaklarda eylem yapalım! gibi fantastik düşüncelerim yok. 70 milyon sokakta eylem yapsa Çin’in umrunda olmayacak çünkü. Bakmayın Türkiye’nin bölgesel güç, jeopolitik konum, ortadoğu lideri havalarına, birçok işte olduğu gibi bu konuda da sadece şişirmeden ibaretiz.

Ancak bana şunu da söylemeyin, gülerim:

Türkiye’deki Kürtlere yapılana soykırım demiyorsunuz, kendi ırkdaşlarınıza aynı şey yapınca ortalığı ayağa kaldırıyorsunuz!

Veya,

Kürtler nasıl isyan ediyorsa, Doğu Türkistanlılar da isyan ediyorlar!

Gibi salakça argümanlar üretmeyin. Bunları üretmeye heveslenenler önce gidip Urumçi’yi görsünler, 10 gün o insanlarla oturup kalksınlar. 12 senedir tanıdığım adamları sadece gazetelerden okuduklarıyla yorumlayan tipleri gördükçe cinlerim tepeme çıkıyor.

Türkiye Cumhuriyeti topraklarında Kürdistan diye bir ülke hiçbir zaman kurulmladı. Herkes onayını verdi, İngiltere gelip sınırlarımızı çizdi, iş bitti. Aradan 40 yıl geçtikten sonra gaza gelip “ben ülke kurcam, bu toprakları bana verin,” diyene siktir lan, denir. O ülkeyi kurma hayalleriyle terörist eylemlere girişirse, cezayı hak eder.

Ancak yıllar boyunca varolan bir ülke yeraltı kaynaklarından veya başka nedenlerden dolayı işgal edilirse, işgalle kalmayıp bir de vatandaşlarına zorla doğum kontrol, asimilasyon planları uygulanırsa (50 yılda 20 milyona yakın insanın ölmesi, öldürülmesi veya göç ettirilmesi soykırım değil de nedir?), o zaman ortada bir orospu çocukluğu mevcuttur.

Tutup da “onlar Türk olduğu için savunuyolar, nalıncı keserini hep kendilerine yontuyolar,” demek eşekliktir. Doğu Türkistan’ın adını bile bilmeyip Şincan diye isimlendirerek sadece Çin hükümetinin medyaya verdiği haberlere göre yorum yapmak hepten eşekliktir.

Şunu bilmek kâfi:

Amerika’nın Kızılderililere, İspanya’nın Azteklere, Hutuların Tutsilere, Rusların Çeçenlere, Almanların Yahudilere, Yahudilerin Filistin’e, Türklerin Ermenilere, Ermenilerin Türklere, Fransa’nın Cezayir’e, Trujillo’nun Dominik Cumhuriyeti’ne, Yunanların ve Bulgarların Türklere ve daha birçok halkın/ülkenin/kabilenin başka halklara/ülkelere/kabilelere yaptığı küçüklü büyüklü soykırım, yok etme çalışması, asimilasyon denemesi, göçe zorlama, ezme politikalarından biri Doğu Türkistan’da yıllardır vahşice uygulanıyor. Orada bitince başka yerde başlayacak, insanın doğasında var bu şiddet.

Dur demekle durmayacak, bitsin demekle bitmeyecek.

Dört kişilik bir ekipte bile sürekli fikir ayrılıkları çıkıyorsa, sadece bir kişinin kendi çıkarını diğerlerinden fazla düşünmesi o ekibin birbirine girmesine neden oluyorsa, 7 milyarlık dünyada bu kadar savaş, soykırım az bile.

Tabi bu arada büyük kayıplar verildi, elde edilen gelişmelerin yanında, kaybedilenler de büyüktü. Küresel ekonomik kriz o kadar güçlüydü ki, dünya çapındaki motor sporları organizasyonlarının tamamı bu krizden bir şekilde nasibini aldı. Bazı organizasyonlar iptal edilirken, bazıları en büyük sponsorlarını, bazıları da en iddialı takımlarını kaybettiler.

Dünyanın en büyük otomobil üreticilerinden, birçok şampiyonluk sahibi Honda Formula 1 ve WTCC’den ayrılırken, mavi otomobil & sarı jant kombinasyonunu otomobil severlerin aklına kazıyan Subaru Dünya Ralli Şampiyonası’ndan ayrıldı. Ardından Suzuki bıraktı, Daihatsu Challenge Cup iptal edildi. WRC’ye katılma planları yapan Lada kararını değiştirip WTCC’de yarışmaya başladı. Le Mans sadece Peugeot’nun eline kaldı, ING Group Formula 1′deki birçok anlaşmasını iptal etti. Bu esnada Hindistan ve Çin yeni pistler yaptı, tüm dünyanın hayran olduğu İstanbul Park ise Bernie Ecclestone’a peşkeş çekildi.

Formula 1′de Honda’nın elden çıkardığı takım, geçen sezonun Honda takım patronu Ross Brawn tarafından satın alındı, Mercedes motoruyla pistlere çıkmaya başladı. Kenan Sofuoğlu yeniden SuperSport’a döndü ve Hanspree Honda ile 2009 sezonunda ilk yarışını kazanarak şampiyonluğun en büyük adayı olduğunu gösterdi. Cengiz Şıklaroğlu dünyanın en hızlı Corvette’ini üretti, offshore şampiyonasına katılmaya başladı ama hala sponsor bulamadı çünkü benim ülkem muasır medeniyetler sıralamasında henüz “bakkala borç yazdırma” levelını geçebilmiş değil.

Benim ülkem demişken, A1GP Ekim’de başladı ve ülkeler kendi aralarında ciddi bir mücadele veriyorlar. Biz “Türkiye İran olacak!” derken, “aman Türkiye Malezya olmasın,” derken, doğu ülkelerine batıdan daha küçümseyici bir tavırla bakarken, o doğu ülkeleri dünya çapında şampiyonalara girip marşlarını söyletiyorlar. Biz de düşen helikopterleri 3 günde bularak kendi rekorumuzu kırıyoruz. Bu sezon A1GP’de yarışan ülkeler, Avustalya, Brezilya, Kanada, Çin, Fransa, Almanya, İngiltere, Hindistan, Endonezya, İrlanda, İtalya, Kore, Lübnan, Malezya, Meksika, Monaco, Hollanda, Yeni Zelanda, Pakistan, Portekiz, Güney Afrika, İsviçre, ABD.. Sayın bakalım aralarında kaç ülke var Türkiye’nin burun kıvırarak baktığı?

Almanya gibi olalım, sadece kendi markalarımızı yarıştırabileceğimiz, DTM gibi bir şampiyona düzenleyelim demem, diyemem çünkü markamız yok. İngiltere gibi BTCC de düzenleyemeyiz. Tutup WTCC’ye de dahil olamayız. Adamlar pistimizde yarışmasın diye elimizden geleni yapacak kadar da geri kafalıyız.

Öylesine dandik bir ülkeyiz işte. Hiçbir bok olamadığı halde havasından geçilmeyen… Varoşlardan çıkıp manken olan kızlar gibi bir ülke Türkiye. Podyuma çıktığında, defile sonrası gazetecilere demeç verirken havasından geçilmeyen, nerede yaşadığını kimse görmesin diye anne babasını medyadan saklayan… Başı doğuda götü batıda bir ülkeyiz vesselam.

Neyse, konumuz bu değil…

Türkiye’de elektrikli küçük ev aletleri diye bir sektör var. Cıvır cıvır marka kaynayan bu kadar kalabalık bir sektör daha yoktur. Markalar hep birlikte doluştukları için sektöre sığamadılar ve ağlaşıp duruyorlar ama sabredip de yazının sonunu getirebilirseniz kuruduğu düşünülen bu sektörde hala taze kalan bakir pınarlar olduğunu siz de keşfedeceksiniz.

Önce markaları tanıyalım:

1. Lig: Braun, Krups, Moulinex, Tefal

2. Lig: Arnica, Arzum, Aura, Blue House, Conti, Dada, Elta, Fakir, Fanset, Felix, İhlas, King, Lider, Minton, Raks, Rowenta, Sinbo, Zass

Yeni Başlayanlar: Mert Çelik, Sunny, Mehtap, Daewoo (Bunlardan biri çelik tencerelerin yanına, biri teflon tencerelerin yanına, biri elektronik ürünlerin yanına, diğeri de otomobillerin (oha) yanına monte etmeye çalışıyor küçük ev aletlerini)

Bir de hem beyaz eşya hem küçük ev aletleri sektöründe faaliyet gösterenler var: Arçelik, Beko, Bosch, Eminçelik, Regal, Vestel gibi…

Ne iş yapar bu markalar? Ürün yelpazelerinin büyük çoğunluğunu Çin’den ithal eder, kalanını da burada ortaklaşa imal etmeye çalışırlar. Ortaklaşa diyorum, çünkü saydığım 30 civarında markanın hiçbiri Türkiye üretiminin tamamını kendi başına yapabilecek kapasiteye sahip değildir. Türkiye’de Philips’in halı yıkama makinelerini üreten fabrikanın kendi markası olan Arnica’ya Çin malı muamelesi yapılır. En eğlenceli sektörlerden biridir ev aletleri sektörü. 15 marka birden tutar Çin’de aynı fabrikaya aynı ürünü yaptırır, vitrinler birbirinin kopyası olan ürünlerde dolup taşar. Sonra da şikayetler başlar: “Piyasa çok kötü, satış yok.” E hocam bu ülkede bir günde 1.000 kırmızı saç kurutma makinesi satılıyorsa 15 marka birden doluştuğunda 15.000 kırmızı saç kurutma makinesi yapar bu. Git mavisini getir, yeşilini getir?

Bu sektörün en büyük handikapı son kullanıcının ihtiyacına göre değil kendi kafasına göre ithalat yapmasıdır. İthalatçı / fabrika malı ithal eder, ana bayisine yığar. Ana bayi toptancıya verir, toptancı ara toptancıya gönderir, ara toptancı da mağazalara dağıtır. Sonra beklerler ki Akay gelsin kırmızı saç kurutma makinesi alsın. Yok yeeaa? Akay n’apar? “Benim kafam kel olm n’apcam saç kurutma makinesini, tost makinesi almam lazım” der, ama bi’ bakar ki tost makinelerinin de birbirinden farkı yok. Mağaza bu kez Ceyda’ya yönelir; ama Ceyda yeşil saç kurutma makinesi istemektedir, 15 markanın hepsi birden aynı kırmızı makineyi satmaya çalıştığı için Ceyda %47 fazla ödeyip Tefal’in yeşil saç kurutma makinesini alır.

Satışlar durur. Mağaza satış yapamadığı için toptancısına ödeme yapamaz. Ara toptancı toptancıya, toptancı ana bayiye, bayi fabrikaya derken hep birlikte Çin’e savaş açılır. (Bahçıvanı karıştırma!) Piyasa durgunlaşır, hükümet bir ürün kalemine daha kota getirir, ama karbon kopya misali çalışan bu firmalar bin türlü kampanya ve indirime rağmen satış olmadığından yakınırken üst kategoridekiler kendi mallarını daha yüksek fiyatlarla rahat rahat satmaya devam ederler.

Hey! Ben müşteriyim! %30 indirim ve 32 taksit değil, kaliteli ürün istiyorum. 17 YTL’ye kettle alıp 7 ay sonra çöpe atmaktansa 47 YTL’ye kettle alıp 3 yıllık garantisi dolana kadar kullanmak istiyorum. İşte o yüzden sizin ürünlerinizden köşe bucak kaçıyorum.

Aslında konu o değil. Konu, bu firmaların teknik servisleri. Türkiye’de elektrikli küçük ev aletleri sektörüne hizmet veren 350 civarında teknik servis var. Oturup bu markaların teknik servis listelerini incelerseniz, birçoğunda aynı servisleri görürsünüz. Adam açar ufak bir dükkan, tutar 25 markaya birden teknik servis hizmeti verir.

Ancak bu teknik servislerin birçoğuna kullanıcı girmek bile istemez. Pistir çünkü; 10 yıldır değişmeyen halıflekslerin üzerindeki bol şekerli Rize çaylarının ve Tekel 2000′lerin imzaları gözlerinizi şenlendirirken, manzarayı arka odadan gelen lehim ve plastik kokusu ve her yere sinmiş olan bayat çay ve sigara kokusu tamamlar.

10 dakika önce fabrikayla kavgasını tamamlamış olan usta ikinci raundu sizinle yapmaya hazırdır. Ütüyü bozduğunuz için kızar, rengi atmış halıflekslerin üzerinde güreş tutarsınız.

Sermayesi olup da nereye yatıracağına karar verememiş olan girişimcilere sesleniyorum!

Teknik servis zinciri kurun. Teknikk diye bir marka oluşturun. “Son harfi şeddeledim marka yaptım, modaya uydum” diye hava atarsınız hem.

70 m² yeterlidir bir teknik servis için. Gidin tüm Türkiye’yi gezin. Teknik servislerle konuşun, dertleşin. Halıflekslere bir çay da siz dökün, değiştireceksiniz zaten. Her şehirde, uygun bulduğunuz yerlere ofislerinizi açın. Tabelanızdan ofisteki halıfleksin rengine kadar, personelin önlüğünden dağıtacağınız kartvizitlere kadar uyum içinde yaşayan bir kurum kimliği oluşturun. On yüz bin milyon renkli selefon kaplama kartvizitler bir statü belirtisi değil, imaj komedisidir, ciddi ve kaliteli bir kartvizit tasarlayın. Zaten gidin bir reklam ajansıyla anlaşın bu iş için, anlaştığınız ajansın işine de karışmayın. Sizin için en iyisini düşünür onlar, “logoyu biraz büyütelim” diye grafikerlerin boğazına çökmeyin.

Kurum kimliğimiz oturdu mu? Güzel…

Şimdi gidip bir web yazılım firmasıyla anlaşın. Size web tabanlı bir proje yazsınlar. Hangi bayinizde ne kadar stok olduğu bilgisinden, en çok arıza çıkaran şehrin hangisi olduğu istatistiğine kadar her şeyi görebileceğiniz bir sistem yazdırın. Bayilerinizin her birine birer şifre verin ve tüm bayilerinize bilgisayarın varolma amacının solitaire ve pornografi olmadığını, bazen iş için de kullanılabileceğini anlatarak ihtiyaç duyulan bilgileri aksatmadan sisteme girmelerini sağlayın.

Sistemin kullanıcı arayüzü adam gibi çalışsın. Müşteriler kendilerine en yakın teknik servisi buradan bulsunlar, arızalı ürünlerini buradan bildirsinler, en yakın bayiniz de bir görevlisini gönderip arızalı malı aldırsın ve tamirden sonra eve geri göndersin mesela.

Kurum kimliğinizi güzelce oluşturduktan sonra, çiçeği burnunda bayileriniz için bulunduğunuz şehirde bir toplantı düzenleyin. Eğitim verin, müşteriyle güreş tutulmayacağını, ütüyü bozduğu için fırçalanan müşterinin, eğer o ütü bozulmasa size para kazandırmayacağını anlatın. Çayın halıfleksler tarafından sindirilemeyen bir içecek olduğunu, teknik servis odasındaki lehim ve plastik kokularının bekleme odasındaki müşteriye işkence amacıyla yöneltilmemesi gerektiğini öğretin.

Araba alın bayilerinize. Volkswagen Caddy, Opel Combo, Peugeot Partner, Citroen Berlingo, Renault Kangoo veya Fiat Doblo türü bir arabada karar kılın, araç giydirmeyi de kurum kimliğinizi hazırlayan ajansa yaptırın. Araçları banka kredisiyle kendiniz alın, bayileriniz size ödesin. Bankalardaki krediniz tavan yapsın, höt dediğinizde milyon dolar krediyi sererler önünüze böyle bir alışveriş başarıyla tamamlanırsa.

Artık bayilik sistemi mi kullanırsınız, franchising mi verirsiniz bilemem, orası size kalmış.

Tüm işlerinizi tamamladıktan sonra da gidin üretici ve ithalatçılarla görüşün. Böyle bir teknik servis zincirine sahip olduğunuzu gördüğü halde sizinle teknik servis anlaşması yapmayan bir marka 2 sene içinde batacaktır zaten, umursamayın. Arkasında böylesine kaliteli bir teknik servis zinciri olan bir markanın satışları çok artar. (O kadar çok ki hesaplayamadım şimdi) Yani merak etmeyin, Türkiye’de satış yapmakta olan bütün elektrikli ev aletleri markalarıyla anlaşırsınız. Böyle bir tekel oluşturduğunuzda kıllık yapıp da sizin zincire katılmayan teknik servisler piyasadan silinecektir zaten, bir tane bile rakibiniz olmadan kaymak gibi para kazanırsınız.

Nedir olay? İmajı, hizmet kalitesi, personel kalitesi yüksek olan firma her zaman kazanır. Nike’ın Vietnam fabrikalarında işçiler açlıktan geberirken Nike’ın yan ürünü Converse neden tüm gençliğin ayağında?

Neyse bu işe girebilecek sermayeye sahipseniz imajın ne demek olduğunu bilirsiniz zaten, onu da benim anlatmama gerek yok.

Tamam? Ben Arnica Hepatech Aqua süpürgeyi alalı 4 ay oldu. Demek ki garantisinin bitmesine 32 ay var. Bakalım şirketi oturtabilecek misiniz benim süpürgenin garantisi bitmeden…

{Ulan sermayesizlikten bir projeyi daha ilan ettik piyasaya ama hadi bakalım. Komisyonumu isterim ona göre!}

{“Bu iş çok pahalıya patlar, daha ucuza çıkacak bir proje yok mu?” diyenlerle bilahare görüşelim, depoda olacaktı bi’şeyler}

Ve geçtiğimiz hafta, hiçbir açıklamaya gerek duyulmadan bu siteye erişim engellendi. İhracatçılar şaşırdılar, sinirlendiler. Hiçbir yerden haber gelmediği için kulislerde bu sitede de Atatürk’le ilgili bir tartışma çıkmış olabileceğinden, Çin ürünlerine kota koymanın internet versiyonu olduğunu düşünmeye kadar çeşitli tartışmalar ortaya atıldı. Ancak bir hafta boyunca yapılan araştırmaların sonucunda engelin nedeni belli oldu.

Peki neden engellendi alibaba.com?

Siteye erişimin engellenmesi, kepçe üreticisi ve satıcısı bir Türk firmasının aynı sektördeki bir başka Türk firmasına dava açmasından kaynaklanıyor. 2006 tarihli bu davada, davacı Güven Kepçe Makine Ltd. Şti, davalı Kocataş Transport Ltd. Şti’ne patentli ve tescilli ürün resimlerinin davalı şirketin web sitesinde izinsiz kullanımından dolayı dava açar. Davacı şirket, söz konusu web sitesinin kapatılmasını isterken, davalı şirket, dava konusu resimlerin kaldırıldığını savunur. Davanın son aşamasında davacı şirket, kaldırılan resimlerin alibaba.com sitesinde de bulunduğunu iddia ederek, mahkemeden bu resimlerin kaldırılmasını da talep ediyor. Mahkeme ise, “2003-125 tescil numaralı ürünlere ait resimlerin yayınlanmasının engellenmesini, bu mümkün değilse sitenin durdurulmasına ilişkin nöbetçi icra müdürlüğüne yetki verilmesine” ilişkin karar veriyor.[kaynak: turk.internet.com]

Durum bundan ibaret. Kaş yaparken göz çıkaran yüce mahkememiz, bir firmanın resimlerini yayından kaldırmaya çalışırken Türk ihracat ve ithalatçısına ne kadar büyük bir darve vurduğunun farkında değil tabi. Hiçbir zaman da olamazlar, çünkü onlar internetin nasıl bir şey olduğunu torunlarının bilgisayarında, torunların yaptıklarına bakarak anlamaya çalışıyorlar. Eğer öyle olmasalardı, 27 milyon nüfuslu alibaba.com’un uluslararası ticaret yapan kullanıcı profiliyle 60 milyon nüfuslu facebook.com’un birbirini pokelemeye çalışan kullanıcı profilinin birbirinden çok farklı olduğunu da görürlerdi.

Müşterilerine bu site üzerinden ulaşan binlerce Türk ihracatçısı bir haftadan beri ürünlerini, fiyatlarını, siparişlerini, stoklarını, kısacası bilgilerini güncelleyemiyor, gelen taleplere yanıt veremiyor. İşin ironik yanı, üyeliğin 600 dolardan başladığı sitede Türk ihracatına destek vermek isteyen Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından katılımcılara %50 devlet desteği sağlanıyor. Devlet bir cebinden çıkardığını diğer cebine sokup, oradan da yere atmış oluyor. Hatada ısrar edilirse, bu sitenin engellenmesinin Türk ihracatına vereceği zarar yüzlerce milyon doları bulacak.

Bu tür mahkeme kararlarının Türkiye ekonomisine verdiği zarar elbette bununla sınırlı değil. Türkiye’nin genç ve aktif internet kullanıcısını keşfeden yabancı yatırımcılar, bu tip site engelleme kararlarından çekinerek pazara girmekten vazgeçiyor. Değeri milyarlarca doları bulan internet şirketlerinin sitelerini sudan bahanelerle engellemek, Türkiye ekonomisine katılacak olan milyarlarca doların kaybedilmesine ve Türkiye’nin aktif genç girişimcisinin bunalmasına sebep oluyor. Bu sitelere erişimi engelleyenler iş yaptıklarını sanarken erişimi engellenen sitelerin sahipleri ve üyeleri bir yandan üzülüyor, bir yandan gülüyorlar halimize. “Ülkeyi pazarlamakla mükellef” yöneticiler özel jetlerle yurtdışı seyahatlerine çıkıp gittikleri ülkelerin işadamlarına Türkiye’de yatırım yapmalarını tavsiye ederken, geleceğin en önemli ticaret alanı olan interneti engelleyerek, o yatırımcıların önünü kestiklerini anlayamıyorlar mı?

Türkiye’den YouTube’a erişimin de engellendiğini bilen Alibaba.com’un konuyla ilgili açıklamasında Türk hükümetinin yeni yasaklarından biri olan site yayınlarını engellemenin garipliği vurgulanarak, “ülkenizin yerel politikaları bizi gerçekten şaşırttı” deniliyor. Zamanında dünyayı kahramanlıklarıyla şaşırtan bir ülke yönetiminin bugün saçmalıklarıyla şaşırtması adamlarda nasıl bir etki bırakmıştır kimbilir!

Bu arada, Alibaba.com?da üyeliği bulunan veya bir şekilde bu siteyle ticaret yapan tüm ithalat/ihracatçılar, davaya müdahil olarak karara itiraz etme hakkına sahipler. Hatta yıllarca uğraşmayı gözü alan firmalar, zararlarının tazmin edilmesi için tazminat davası açabilirler. Ancak site engellemek için birkaç dakikada karar verebilen mahkemelerimizin, zararınızı tazmin etmek için açacağınız davayla ilgilenmeleri birkaç dakikadan daha uzun sürebilir. Olsun, bizde adettir toruna dava miras bırakmak, siz de şirketinizle beraber birkaç tazminat davası bırakırsınız torunlarınıza. Aile şirketi böyle olur.

Bir forumda gözüme “Türk piramitleri” başlığı çarpınca oha! dedim kendi kendime. Forumdaki konuya göre piramitlerin hikayesini yukarıdaki paragraf özetliyor ancak bu durumda iddia Tanrıkut Atsız’ın müritlerinin iddiası gibi gözüküyor.

Bu ve birçok forumda konu şöyle devam ediyor. Piramitlerde bulunan ön-Türk yazıtları bir okunsa dünya tarihi tekrardan yazılacakmış. Niye mi? Canım aynı zamanda bu piramitlerde bulunan mumyaların mumyalama tekniği Mısır’dan bile ileriymiş, zira iç organları çıkarılmadan mumyalandıkları halde bozulmadan bu güne kadar kalabilmişler.

Hatta araştırmaya başlayınca bir başka forumda Mısır’a mumya tekniğinin Türkler tarafından götürüldüğünü ve okunuşu çözülemeyen yaklaşık 150 hiyeroglifin bir Türk Bilim adamı Kazım Mirşan³ tarafından ön-Türkçe okunarak çözüldüğünü görüyoruz. Zaten Kazım Mirşan’da neredeyse tüm dünyanın Türk olduğunu iddia ediyor.

Öte yandan araştırmacı gazeteci ruhumuzla olayı araştırdığımızda Çin’de gerçekten bir takım piramitlerin bulunduğunu, bunların 2. Dünya Savaşı sırasında Amerikan Hava Kuvvetleri pilotu James Gaussman tarafından fotoğraflarının çekildiğini, bu fotoğrafların 45 yıl askeri sır olarak kaldığını ve bölgenin gerçekten de yasak bölge olduğunu öğreniyoruz. Yabancı kaynakların hiçbiri Türklerden bahsetmiyor ancak Türkçe kaynakların hepsinde bu piramitlerin proto-Türk ya da ön-Türk uygarlıklarının eserleri olduğu vurgulanıyor.

Her halükarda bu piramitleri zamanında kimler dikmiş olursa olsun Çin’lilerin neden yasak bölge ilan ettikleri ilginç bir anekdot. Belki gerçekten de bu piramitleri Türkler inşa etmiştir yada Moğollar veya Çinliler yada kimsenin bilmediği bir ırk. Kayıp Mu kıtasının insanları yada uzaylılar?

Aradan geçen 3-5 bin yıldan sonra bunun ne önemi var ki? Önemli olan eğer bu piramitlerde geçmişimizden öğrenilecek bir şeyler varsa bunları öğrenmek ve değerlendirmek. Gerçi Çin bölgeyi yasak bölge ilan ettiyse büyük ihtimalle piramitlerin içinde bulacağını – değerli bir bilgi yada bir şeyler – çoktan bulmuş ve bunu kendisine saklamaya karar vermiştir diye düşünüyor insan.

Piramitlerin Google Earth Koordinatları: 34.374789, 108.697572

Konu dışı olarak: Atalarımız 12 asır evvel Çinliye notunu vermiş zaten. Orhun abideleri Kül Tigin yazıtından:

Çin milletinin sözü tatlı, ipek kumaşı yumuşak imiş. Tatlı sözle, yumuşak ipek kumaşla aldatıp uzak milleti öylece yaklaştırırmış. Yaklaştırıp, konduktan sonra, kötü şeyleri o zaman düşünürmüş. İyi bilgili insanı, iyi cesur insanı yürütmezmiş. Bir insan yanılsa, kabilesi, milleti, akrabasına kadar barındırmazmış. Tatlı sözüne, yumuşak ipek kumaşına aldanıp çok çok, Türk milleti, öldün; Türk milleti, öleceksin!

1. http://en.wikipedia.org/wiki/Chinese_pyramids
2. http://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%96n_T%C3%BCrkler
3. http://tr.wikipedia.org/wiki/Kaz%C4%B1m_Mir%C5%9Fan

Peşinen söyleyeyim, bu bir ekonomi, bir istatistik, kafa sayma yazısı falan değil. Araştırma hiç değil.

Küçük, minik arabalar. Güzel oyuncak bebekler, plastik, bizi anne babamızdan olduğundan daha çok büyüten, hatta büyümüşken de tekrar çocukluğumuza döndüren sevimli küçük parçalar…

Ellerimizda kırılan, bize kaybın değerini öğreten, kaybetmeyi öğreten, ağlamayı öğreten, hassas, ucuzluğu cazip gelen, ilk aşık olduğumuz küçük şeyler…

Yıllarımız geçer ve bir gün bir maymun çıkıp “bunlar kanser yapıyor!” der. Yıkılırız. Hani deriz, kaç arkadaşımız, kaç kardeşimiz bu ilk aşklarımız yüzünden yataklara düştü-kırıldıklarında ağlamaktan hastalandığımız zamanlar dışında?…

Kaç akranımızın ağzından, burnundan kanlar fışkırdı, anneleri, babaları ağladı, ağıtlar yaktı?..

“Büyümede Çin’i geçtik!” der maymunlar. “Onlar kanser yapar” der… Oysa bilirdik ki o zamanlar hiçbir akrabamız, yakınımız, anne babamız holdinglerde çalışmadığından bize Intertoy’dan süper şeyler alamazdı.

Sonra, “büyümede Çin’i geçtik!” der maymunlar.. Kimi TV kanallarından alt yazılar geçer “Çin malı oyuncaklar kanser yapıyor…”

Ben kanser olmadım. Bir devlet büyüğümüzden öğrenmiştim bunu ve bu iğrenç altyazıyı her okuduğumda içimden TV’ye çıkıp “alın ben oynuyorum bana birşey olmuyor!” demek gelirdi.

Medya, bir toplumun her şeyidir. Çin malları, evine üç-beş bir şey alamayan insanları mutlu ederdi / eder… Buna dair de haberler okurduk, izlerdik vakt-i zamanında. Ama kimse bu kadar acımasız yaklaşmamıştı çocukluğumuza, kimse bu kadar sövmemişti, kimse bu kadar aşağılamamıştı küçüklüğümüzü.

Bir maymun çıkar, binlerce maymun okur, izler, duyar, ne halt yerse yer…

Büyümede Çin’i geçtik. Oysa ben küçülüp “Made In China” yazısına bakıp “ne demek acaba” diye düşünmeyi özlerim hala. Aldığımız bir üründe “Made In China” yazısını görünce mutlu olurduk, çünkü hiç bir aldığımızın üzerinde “Made In Turkey” yazmazdı.

Sizi bilmem ama, beni Çin büyüttü. Beni Çin çocuklaştırıyor. O oyuncaklar her aklıma geldiğinde, ellerimde kırılışı, çalınışı, kayboluşu hala anlamsız acılar veriyor.

Ben bunları düşündükçe, ülkemin her bir deliğinden bir maymun çıkıyor. “Büyüdük” diyor.

Zaten, bir iş kolunda büyümeyi ve “profesyonelleşmeyi” şerefsizlik ve ahlaksızlıkla, terbiyesizlikle karıştıran yayın organlarından beklenebilecek pek bir şey yoktur.

Medya, toplumun afyonudur. Büyütür, küçültür, profesyonelleştirir, küfür eder, iktidarı düşürür, iktidara getirir.

Oysa beni, sandıkları gibi çocukluğumu geçirdiğim ve ilk aşklarım olan oyuncaklarım değil, bunlar kanser eder.

Piyasa kötü diye en çok ağlayan sektörlerden biri elektrikli ev aletleri sektörü. Ürünlerin satılmadığından, yeterli cirolara ulaşılamadığından şikayetçi herkes. Ancak markaların pazar paylarına ve kullanıcıların gözündeki yerlerine baktığımızda bu onlarca markanın arasından sadece 3-4 tanesinin sıyrıldığını, kalan tüm markaların aynı şeyleri yapmaya çalıştığını fark ediyoruz.

Philips, Tefal, Braun, Moulinex dışında neredeyse tüm markalar aynı ürünleri aynı fiyattan satmaya çalışıyorlar. Arzum, Arnica, Cleo, King, Dada, Lider, Premier, Sinbo, Minton… Saymakla bitmiyor markalar. Ürün kalemlerine baktığımızda da bu markalardan sadece Arnica’nın Türkiye’de üretim yaptığını, kalan hepsinin Çin’den ithalata yüklendiğini görüyoruz. Aynı elektrik süpürgesi, aynı mikser, aynı kettle, aynı ütü, aynı saç kurutma makinesi… Renkleri ve üzerlerindeki marka logoları haricinde kalite açısından aralarında hiçbir fark yok. Guangzhou’da fabrikadan 2 dolara çıkan kettle, vergileri, masrafları ekleyince 8-10 katına çıksın, burada 18-20 liraya toptan pazarına girsin. Bütün hesap Çin’deki 2 dolarlık kettleın fiyatını 1,8′e düşürmek üzerine kurulmuş. Daha farklısını, daha güzelini veya kalitelisini getirmeyi düşünen yok. Firmaların hemen hemen hepsi pazarı sadece gudik reklamlar ve fiyat politikalarıyla genişletme sevdasında.

Birçok markanın yöneticisi de vatandaşın yerli malı kullanmadığından şikayetçi. Onlar daha uygun fiyata satarken vatandaş gidip yabancı marka alıyormuş, ithal hevesi varmış. İyi ama vatandaşı “ithal iyidir” mantığına alıştıranlar yine yerli markalar değil mi? Bu düşünceyi yıllar boyu yerli ürünü bile Türkçe olmayan marka isimleriyle satarak, hatta üzerine kocaman “İthal” etiketleri vurarak siz yerleştirmediniz mi milletin bilinçaltına?

Ayrıca artık bu mutfak robotlarını, rondoları satın alan ev hanımları da bilinçlendi. Teknik özelliklerini sonuna kadar kurcalayarak, ucuz olanı değil, fiyat & performans oranı en iyi olan ürünü seçiyorlar.

Bu canavar ithalat markalarımızın en büyük handikapı da bu işte. Kimse ürünü son kullanıcının düşüncesine göre satmıyor. Onların aklındaki, toptanda malın ne kadar gideceği. Kampanyalar toptancı bayilere göre düzenleniyor. Çok satan ürünü satın almak isteyen toptancıya hiç bir işe yaramamasına rağmen ürün çeşidini çok göstersin diye inatla ithal etmeye devam ettikleri ütüyü, epilasyon aletini de satmaya çalışıyorlar. E tamam toptancı giden ürünü satabilmek için bu işe yaramaz aletten de aldı diyelim, ne yapacak daha sonra? O kime satacak? Mal mağazanın elinde kalınca da, “vay efendim bunlar ne biçim mağaza, satış yapamıyorlar!” Olldu canım, sen para kazan diye eve yığalım iki kullanımda bozulan garip alet edevatı.

Rekabet anlayışı Türkiye’de maalesef hala bir garip. Kalitede rekabet yerine fiyatta rekabetle işler düzelecek diye düşündükçe de aynı gariplik devam edecek. Vatandaş yabancı ürünü yabancı diye almıyor. Biz de biliyoruz o yabancı markaların ürünlerinin birçoğunun Çin’den geldiğini. Ama kalitesini biliyoruz. Krups’un kahve makinelerinin, Tefal’in buhar kazanlı ütülerinin, Braun’un envai çeşit epilasyon aletinin yanına yaklaşacak ürün yaptınız da almayız mı dedik?

Ama bu firmalardaki cesarete de ayrıca hayranım. Her yıl birkaç tanesi batarken piyasaya mutlaka yenileri giriyor. Ve hepsi başarılı olacağına inandığı için giriyor bu sektöre, yatırdıkları yüzbinlerce dolar sermayeyi batırmak için değil. Ama pazarlama ve ürün stratejileri asla değişmediği için hepsi aynı sona mahkum oluyorlar.

Özellikle Çin’e gidip geldikten sonra tüccar kesilen canavar girişimcilere hayranım. 2.000 dolarlık bir fuar turuna katılalım, Çin’e gidelim. Guangzhou’da fuarı gezelim, fiyatları görünce sevinç nidalarıyla not alalım, anlaşmalar yapalım, sonra da Türkiye’ye gelince “Baba Çin’de 2 dolara kettle var ve herkes Çin’den getirmesine rağmen Türkiye’de 18 liranın altına toptanda kettle bulamıyoruz, ne biçim kâr var bu işte” diyelim. Hemen sermayeyi yatırıp mal alımına niyetlenelim. Ama bu malı Türkiye’de satmaya karar verince 3 yıllık yedek parçasını da depoda bulundurmamız gerektiği, ithalat vergileri, nakliye ücretleri aklımıza gelmesin. Onları sonradan öğrenelim, sermayemiz de kısıtlı olduğu için herkesin Çin’den 2 dolara aldığını 2,5′e alalım, burda 18′e bile satamayalım. Bu mu len sizin girişimcilik anlayışınız? Yirim.

Bazı ürünleri için Türkiye’de üretim yapan Beko, Philips, Arnica enayiydi zaten. Onların haberi yoktu Çin’de böyle ucuz mal olduğundan. Bilmedikleri için bu kadar para yatırıp fabrika kurmuşlar. Madem Çin’de işçilik ucuz, Philips’in süpürgeleri neden Çin yerine Avcılar’daki Arnica fabrikasıda üretiliyor? Kızacak şimdi ithalat canavarları ama bu yazıyı ev aletleri sektörüyle ilgili olan bir reklamcı olarak değil, evinde zırt pırt arıza çıkarmayan bir rondo, kahve makinesi, ütü isteyen bir bekar son kullanıcı olarak yazıyorum. Ben de yerli malı kullanıp param Türkiye’de kalsın isterim ama kalite anlayışım körü körüne milliyetçilikten biraz önde geliyor. Üzgünüm sayın girişimci kardeşlerim.